Budget voor lootjes trekken: wat is een normaal bedrag?

Wat er in Nederland echt wordt uitgegeven

Er is geen officiële norm, maar de bedragen liggen al jaren rond dezelfde punten.

• Sinterklaas in de familie: €5 tot €15 per persoon. Tien euro is de meest gekozen afspraak.
• Sinterklaas of Secret Santa op kantoor: €10 tot €25. Vijftien is de veilige middenweg, vijfentwintig zie je vooral bij kleine teams.
• Vriendengroep: €10 tot €20, afhankelijk van hoe de groep ervoor staat.
• Vereniging, koor, sportclub: €5 tot €10. Grote groepen, veel mensen die het niet gepland hadden.
• Studentenhuis: €5, en niet zelden tweedehands of zelfgemaakt.
• Kinderen die meedoen in een familieloting: €5, apart afgesproken van het volwassenenbedrag.

Alles boven de €25 is geen lootjes trekken meer maar een cadeau, en dan verdwijnt het hele voordeel van de loting.

Sinterklaas is goedkoper dan Kerst, en dat is met opzet

Bij Sinterklaas zit de waarde niet in het cadeau. Die zit in de surprise die je hebt geknutseld en in het gedicht dat je hebt geschreven. Een cadeau van zeven euro in een zelfgebouwde kartonnen espressomachine is een beter cadeau dan iets van dertig euro in glanzend papier, en dat vindt iedereen aan tafel ook.

De kerst-Secret-Santa op kantoor werkt precies andersom. Geen gedicht, geen knutselwerk, dus het cadeau moet het alleen doen. Daarom ligt dat bedrag standaard hoger. Doet jullie kantoor allebei — in november lootjes met gedicht, in december een korte ronde bij de borrel — spreek dan twee verschillende bedragen af en zeg er ook bij waarom.

En voor de duidelijkheid: het kerstpakket dat je van je werkgever krijgt staat hier volledig los van. Dat komt van het bedrijf, telt niet mee in het budget en is geen vervanging voor de loting.

Hoe je het bedrag afspreekt zonder gedoe

Noem één getal. Niet "rond de tien euro", want dat wordt bij de een acht en bij de ander achttien.

Laat er ook geen stemming over ontstaan in de groepsapp. Dat loopt altijd zo: iemand roept twintig, iemand anders durft niets te zeggen, en het wordt twintig. Beter is dat de organisator één bedrag voorstelt aan de lage kant en vraagt of iemand bezwaar heeft. Wie krap zit, hoeft dan niets uit te leggen.

Zet dat bedrag vervolgens vast bij de trekking zelf. Bij gift2gift.me vul je een richtbedrag in wanneer je de trekking aanmaakt, en dan staat het in de mail die iedereen met zijn naam meekrijgt. Scheelt drie keer navragen.

Een laatste afspraak die zich terugverdient: iets goedkoper mag, duurder niet. Wie voor acht euro iets perfects vindt, hoeft er geen twee bij te zoeken.

Wat je bedrag echt oplevert

• €5. Een goede reep chocolade met iets kleins erbij, een pakje bijzondere thee, een tweedehands boek, zaadjes en een pot. Prima met een thema of als het om de surprise draait.
• €10. De meest bruikbare grens. Een pocket, een fles goede olijfolie, sokken die iemand echt aanhoudt, een klein spel, een zak koffiebonen van de lokale brander, of een tweedehands vondst die nieuw het driedubbele kost.
• €15. Een boek dat net uit is, een fatsoenlijk keukenmes, een plant met pot, een puzzel, een cadeaubon voor de bioscoop of de boekhandel om de hoek.
• €25. Een gezelschapsspel, een goede fles, een setje van drie kleinere dingen die bij elkaar passen. Op kantoor het maximum dat nog gepast voelt.

Wat je niet meerekent

• Materiaal voor de surprise. Karton, papier-maché, verf en lijm kosten al gauw vijf tot tien euro. Dat hoort niet in het cadeaubudget; anders wordt het cadeau zelf te mager.
• Inpakpapier en de kaart. Ook buiten het bedrag.
• Verzendkosten als je moet posten. Bij een pakketje naar het huisadres van een collega ben je zo zeven euro kwijt. Reken dat apart, of laat de winkel rechtstreeks bezorgen.

Als het bedrag voor iemand te hoog is

Dat gebeurt vaker dan mensen zeggen. Twee praktische uitwegen.

De eerste: laat de organisator ruimte houden. Wie het niet ziet zitten kan zich stilletjes afmelden vóór de trekking; daarna gaat het niet meer, want de ketting zit dan vast.

De tweede: verlaag de norm voor iedereen. Een groep die van vijftien naar tien euro gaat, klaagt daar nooit over. Een groep die van tien naar twintig gaat wél. Ga in twijfel altijd omlaag.

En zet in het verlanglijstje van de deelnemers een paar dingen in verschillende prijsklassen, zodat de gever binnen het budget iets kan kiezen zonder te gokken.

Veelgestelde vragen

Mag je meer uitgeven dan afgesproken?

Liever niet. Het lijkt aardig, maar degene die zich netjes aan tien euro hield voelt zich er beroerd bij. Wil je toch iets extra's doen, stop het dan in de surprise of het gedicht, niet in de prijs.

Wat is een normaal bedrag voor Secret Santa op kantoor?

Tussen de €10 en €25, met €15 als meest gekozen bedrag. Bij grote afdelingen zakt het meestal naar €10 omdat de groep dan uit dertig man bestaat.

Hoe controleer je of iedereen zich eraan houdt?

Dat controleer je niet, en dat hoef je ook niet. Eén duidelijk bedrag in de uitnodiging en in de mail is genoeg; het probleem ontstaat bijna altijd door onduidelijkheid, niet door onwil.

Kun je het bedrag nog aanpassen nadat de trekking loopt?

De organisator kan het richtbedrag bij de trekking aanpassen en dat is soms nodig, maar doe het vroeg. Wie al gekocht heeft, koopt niet opnieuw.