Varianten op lootjes trekken: welke past bij jouw groep?

Kies het format vóór je loot

De grootste fout is loten en daarna pas bedenken wat je precies doet. Dan zit de helft van de groep in de veronderstelling dat er een gedicht bij hoort en de andere helft niet, en dat merk je pas op de avond zelf.

Stel jezelf drie vragen. Zien we elkaar op de dag zelf, of moet het per post? Hoeveel tijd wil de traagste in de groep hierin steken? En wat is het laagste bedrag dat iedereen zonder morren kan missen? Daarmee valt de keuze meestal vanzelf.

Klassiek: één cadeau, één bedrag

Iedereen trekt een naam, koopt één cadeau binnen het richtbedrag, pakt het in en klaar. Geen gedicht, geen knutselwerk.

Dit is de standaard op kantoor, in verenigingen en in families die het gedicht ontgroeid zijn. Voordeel: niemand kan zich eraan onttrekken met tijdgebrek. Nadeel: het staat of valt met de kwaliteit van het cadeau, dus zorg dat er verlanglijstjes zijn.

Goed voor: teams, clubs, grote groepen, en iedereen die het op één avond wil afhandelen.

Surprise en gedicht: de Sinterklaas-variant

De klassieker. Je bouwt een surprise — een zelfgemaakt object van karton, papier-maché en verf waarin het cadeau verstopt zit — en schrijft er een rijmend gedicht bij, ondertekend met Sinterklaas. Het knutselwerk verwijst naar iets dat bij de ontvanger hoort: zijn hobby, zijn auto, dat ene verhaal van afgelopen zomer.

Reken op twee tot vier avonden, en op een keukentafel die je een week kwijt bent. Precies daarom kiezen veel volwassen groepen voor de halve variant: alleen een gedicht, cadeau gewoon in pakpapier. Dat kost een uur en levert bijna evenveel op.

Goed voor: gezinnen, hechte vriendengroepen, kantoren met een creatieve inslag. Niet doen als de groep verspreid over het land woont; karton en papier-maché overleven de post niet.

Varianten zonder portemonnee

Soms is het bedrag het probleem, niet het cadeau. Drie vormen die daar omheen werken.

• Tweedehands. Alles komt van Marktplaats, Vinted of de kringloop. Vaak met een maximum van tien euro. Levert verrassend goede cadeaus op, omdat je voor dat geld tweedehands veel meer krijgt.
• Zelfgemaakt. Bakken, breien, inmaken, een fotoboek, een speellijst op een kaartje. Alleen doen als de hele groep meedoet, anders voelt de bakker zich zuinig naast degene die iets kocht.
• Symbolisch bedrag. Vijf euro, of zelfs drie. Iedereen weet dat het om de vondst gaat en niet om de waarde. Werkt uitstekend bij studenten en bij grote verenigingsgroepen.

Thema's die het makkelijker maken

Een thema perkt de keuze in, en dat is een cadeau op zich. De bekende:

• Alles uit de supermarkt. Maximum tien euro, en dan zien wat mensen ervan bakken.
• Alles moet op. Eten, drinken, badschuim — niets dat een jaar later nog in een la ligt.
• Iets uit je eigen huis. Een boek dat je al hebt gelezen, een plant die is doorgeschoten. Weggeven wat waarde heeft voor iemand anders.
• Foute cadeaus. Hoe lelijker hoe beter, maximum vijf euro. Hilarisch bij de kerstborrel, minder geslaagd bij oma.

Zet het thema in het welkomstbericht van de trekking, dan leest iedereen het terug wanneer hij zijn naam krijgt.

Cadeaus stelen: de variant zonder loting

Hierbij trek je geen lootjes. Iedereen neemt één ingepakt cadeau mee binnen hetzelfde bedrag, alles gaat op een stapel, en om beurten kies je een pakje óf steel je er een van iemand anders. Een gestolen cadeau mag meestal maar twee of drie keer wisselen, daarna is het van de laatste. Spreek dat maximum vooraf af, anders duurt het uren.

Voordeel: niemand hoeft iets persoonlijks te verzinnen. Nadeel: je kunt met iets naar huis gaan waar je niets aan hebt, en het is luidruchtig. Op grote kantoorborrels werkt het beter dan een trekking; in een familie waar mensen elkaar goed kennen juist niet.

Welke variant past bij welke groep

• Gezin met kinderen boven de acht. Surprise en gedicht. Het is het knutselen waard.
• Volwassen familie. Cadeau plus alleen een gedicht, €10 tot €15.
• Vriendengroep. Klassiek of thema, en één iemand die het bedrag bewaakt.
• Kantoor, iedereen op locatie. Klassiek of cadeaus stelen, €10 tot €25.
• Team dat verspreid werkt. Klassiek, rechtstreeks naar het huisadres, geen surprise.
• Vereniging of grote groep. Symbolisch bedrag of thema, €5 tot €10.

Welke variant je ook kiest, de loting eronder is hetzelfde: iedereen één naam, niemand zichzelf, geen onderlinge paren. Bij gift2gift.me zet je de variant, de datum en het richtbedrag erbij, zodat iedereen dat in zijn mail terugkrijgt en er achteraf geen discussie is.

Veelgestelde vragen

Kun je varianten combineren?

Ja, en dat gebeurt vaak. Een thema met een gedicht erbij bijvoorbeeld, of tweedehands met een maximumbedrag. Houd het bij twee regels tegelijk; bij drie weet niemand het meer.

Is cadeaus stelen ook iets voor Sinterklaas?

Zelden. Sinterklaas draait om het persoonlijke: iets dat speciaal voor jou is gemaakt of uitgezocht. Het steelspel hoort eerder bij de kerstborrel op het werk.

Wat doe je met mensen die niet willen knutselen?

Geef de groep de keuze tussen surprise en alleen een gedicht. Bijna niemand gebruikt dat als excuus om er helemaal onderuit te komen, en het scheelt gemopper.

Moet iedereen dezelfde variant doen?

Bij het bedrag wel, bij de vorm niet per se. Als één iemand een surprise bouwt en de rest inpakt, valt dat op maar stoort het niemand. Andersom — één persoon die niets doet — wel.